CHÙA THIÊN PHÚC

Giá trị Văn hóa và Tín ngưỡng Tiền Phật Hậu Mẫu

Chùa là trung tâm sinh hoạt văn hóa tinh thần của cộng đồng, nơi đem lại sự an lạc tâm linh, củng cố tình làng nghĩa xóm, giáo dục đạo đức hướng thiện và duy trì đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn'.

Sự kết hợp độc đáo giữa Phật điện Tam Bảo, Điện thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh, Ban Sơn Trang và Nhà Tổ thể hiện nét đẹp bao dung, dung hợp hài hòa đặc sắc trong đời sống tín ngưỡng người Việt.

Giá trị Kiến trúc Thượng điện Bốn Mái Đao Cong Độc bản

Nổi bật nhất tại di tích là tòa Thượng điện làm theo kiểu 4 mái với các đao cong bay ngược lên thanh thoát — một kiểu chùa dọc độc đáo hiếm thấy trong các ngôi chùa làng Bắc Bộ còn lại, tạo nên dáng vẻ nhẹ nhàng, thanh thoát và bay bổng.

Hệ thống kết cấu gỗ thượng chồng rường hạ kẻ, các bức cốn mê chạm lộng và đường chạy đàn độc đáo tôn thêm giá trị kiến trúc quý hiếm cho di tích.

Kho tàng Di vật Tượng tròn và Mỹ thuật Cổ truyền

Chùa Thiên Phúc bảo lưu 8 pho tượng cổ thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVII - XVIII) tạc bằng gỗ quý sơn son thếp vàng theo chuẩn mực điêu khắc thời Lê.

Cùng với chuông đồng đúc năm 1894, các bia đá thời Nguyễn (1860), bát hương gốm cổ và các bức cốn mê chạm lộng Tứ linh 'rồng cuốn thủy', di tích khẳng định bề dày di sản văn hóa nghệ thuật của vùng đất Tây Mỗ.

Tượng Quan Âm Thập nhị tý & Thập Điện Diêm Vương

Pho tượng Quan Âm Thập nhị tý (Quan Âm 12 tay) bằng gỗ sơn son thếp vàng là kiệt tác điêu khắc mang phong cách thời Lê, biểu thị hạnh nguyện đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn muôn loài.

Dọc hai bên Thượng điện là hệ thống tượng Thập Điện Diêm Vương uy nghi ngự trên ngai rồng, thể hiện triết lý nhân quả nghiệp báo sâu sắc của giáo lý nhà Phật.

Điện thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh & Tam Tòa Thánh Mẫu

Khu thờ Mẫu nằm bên phải sân Tiền đường phụng thờ Công chúa Liễu Hạnh — Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên cùng Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn và Mẫu Đệ Tam Thoải Phủ.

Theo truyền thuyết dân gian, sau khi xuống trần dạy dân nông trang, dệt lụa, cuối đời Mẫu Liễu Hạnh được Phật Bà Quan Âm giác ngộ, ban áo cà sa và mũ ni quy y cửa Phật, thể hiện sự giao hòa tuyệt đẹp giữa Phật giáo và tín ngưỡng Mẫu Tam phủ.

Ban Đức Chúa Ông, Thánh Tăng & Tượng Hộ Pháp

Ban thờ Đức Chúa Ông (Cấp Cô Độc) - vị đại trưởng giả bảo hộ chốn thiền môn tọa lạc bên hữu, đối xứng với ban thờ Đức Thánh Tăng (A Nan Đà tôn giả).

Phía Tiền đường tôn trí hai pho đại tượng Hộ Pháp Khuyến Thiện và Trừng Ác trong tư thế oai phong bảo vệ chính pháp, khuyên người tích đức làm lành và răn đe cái ác.

Ban Sơn Trang & Nhà Tổ Sư Tiền Bối

Ban Chúa Sơn Trang phụng thờ Bà Chúa Thượng Ngàn ngự tòa cao cùng 12 cô bé sơn trang trong trang phục miền sơn cước rực rỡ, bên cạnh có ban phụng thờ Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát.

Nhà Tổ nằm bên phải Thượng điện là nơi trang nghiêm phụng thờ các vị sư Tổ trụ trì chùa qua các thời kỳ đã viên tịch, thể hiện đạo lý tôn sư trọng đạo và tri ân tiền nhân.

Tòa Tiền đường và Thượng điện 4 mái đao cong độc bản

Điểm đặc sắc bậc nhất làm nên vị thế của Chùa Thiên Phúc là kiến trúc Thượng điện kết hợp với Tiền đường theo phong cách chùa dọc bốn mái đao cong — một dạng thức kiến trúc hiếm thấy ở các ngôi chùa làng đồng bằng Bắc Bộ.

Nghệ thuật chạm khắc 'Rồng cuốn thủy', Điện Mẫu và Nhà Tổ

Giá trị mỹ thuật gỗ tại chùa thể hiện đỉnh cao qua các bức cốn mê và cửa võng chạm trổ rồng chầu, phượng múa cùng quần thể Điện Mẫu, Nhà Tổ rợp bóng cây.

Văn bia đá 'Ký ký Khối Sài tự' (1860)

Dựng ngày 10 tháng 2 năm Canh Thân (Tự Đức thứ 13 - 1860). Trán bia chạm mây lửa, diềm bia chạm hoa dây. Văn bia ghi lại tên cổ 'Khối Sài tự' và công đức đóng góp tiền ruộng của ông Nguyễn Phúc Lương cùng bà Từ Nghiêm được làng tôn làm Hậu Phật.

Chuông đồng lớn 'Phú Thứ tự chung' (1894)

Quả chuông lớn đúc năm Thành Thái thứ 6 (1894) có quai rồng đôi đấu lưng vững chãi, thân chuông khắc nổi bài minh văn Hán Nôm và hoa văn Tứ linh sóng nước, được đúc từ sự quyên góp đồng lòng của dân làng Phú Thứ sau khi chuông cũ bị mất trộm.

Tượng Quan Âm Thập nhị tý (12 tay)

Pho tượng tạc Quan Âm với 12 cánh tay mềm mại trong các thủ ấn và cầm pháp bảo, đầu đội mũ miện chạm hoa tinh xảo, thể hiện trọn vẹn tâm nguyện đại từ đại bi cứu khổ ban vui cho muôn loài chúng sinh.

Bức đại tự hoành phi 'Pháp Vũ Nhẫn Vân'

Bức hoành phi cổ 4 chữ Hán 'Pháp Vũ Nhẫn Vân' (mưa pháp mây lành) treo trang trọng trên vì nóc chính điện, diềm chạm rồng chầu hoa lá sơn son thếp vàng cổ kính.

Bức đại tự hoành phi 'Từ Vân Hộ Địa'

Bức đại tự 4 chữ Hán 'Từ Vân Hộ Địa' (mây từ bi che chở vùng đất) treo phía trên cửa võng chính điện, mang ý nghĩa cầu chúc sự bình an thịnh vượng cho quê hương xứ Mỗ.